Podczas hospitalizacji pojawia się u Pacjentów wiele innych dolegliwości. Wśród jednych z najczęściej diagnozowanych jest kwasica mleczanowa, nazywana również jako kwasica. Poznaj jej charakterystykę, często występujące przyczyny czy zagrożenia.
Definicja choroby
Kwasica mleczanowa to rodzaj kwasicy metabolicznej. Zagrażająca życiu choroba najczęściej diagnozowana jest u hospitalizowanych Pacjentów przy innych dolegliwościach. Dolegliwość polega na nadmiernym gromadzeniu kwasu mlekowego we krwi, które zmienia pH i objawia się m.in. osłabieniem, nudnościami czy wymiotami. Należy wskazać, że wyróżnia się dwa typy tej choroby, tj. kwasicę mleczanową A i B.
Główne przyczyny
W przypadku kwasicy typu A przyczyną jest niedotlenienie tkanek. Często choroba typu A rozwija się przy wstrząsie kardiogennym, septycznym, a także przy niewydolności krążenia, astmie albo zatruciu tlenkiem węgla.
Przy kwasicy mleczanowej typu B, przyczyną wystąpienia choroby są dolegliwości nerek, wątroby, cukrzyca, jak również stosowanie farmakoterapii metforminą.
Objawy kliniczne choroby
Objawy kwasicy mleczanowej nie należą do typowych. Wśród najczęściej występujących zaliczyć należy dolegliwości ze strony układu pokarmowego, tj. silne nudności oraz wymioty. Dodatkowo wskazuje się na biegunkę oraz silne bóle brzucha. Wśród częstych objawów wskazać należy również oddech Kussmaula. Jest to bardzo głębokie oddychanie połączone ze zwiększoną częstotliwością.
Oprócz tego, jako częste objawy omawianej choroby wskazać należy:
- Bóle mięśni,
- Zawroty głowy,
- Spadek temperatury ciała,
- Ogólne odwodnienie organizmu,
- Obniżone ciśnienie tętnicze krwi,
- Zahamowanie oddawania moczu,
- W skrajnych przypadkach dochodzi do śpiączki mózgowej.
Diagnostyka
Diagnostyka omawianej przypadłości oparta jest przede wszystkim na wykonaniu badań laboratoryjnych. Kluczowe jest wykonanie gazometrii krwi tętniczej wraz z pomiarem glukozy.
Kwasica stwierdzana jest w przypadku, gdy pH krwi spada poniżej 7,30, przy jednoczesnym wzroście mleczanów powyżej 5 mmol/l. Dodatkowo w przeprowadzonych badaniach obserwuje się wyniki wskazujące na hiperkaliemię (wyniki potasu znajdują się ponad normą). Zaleca się przy diagnostyce również oznaczenie elektrolitów (tj. potasu, chlorku oraz sodu) wraz z mleczanami oraz wodorowęglanami. Dzięki wynikom w.w. badań, możliwe jest obliczenie tzw. luki anionowej, która jest niezbędna w diagnostyce choroby.
Leczenie
W procesie leczenia najważniejszy jest wywiad medyczny z Pacjentem oraz rodziną. Działania mają za zadanie usunąć przyczynę wzrostu stężenia mleczanów we krwi Pacjenta. Leczenie opisywanej dolegliwości najczęściej wiąże się z koniecznością hospitalizacji. Wynika to z konieczności stałego monitorowania stanu Pacjenta, właściwego nawodnienia organizmu, a także wyrównania zaburzeń elektrolitowych. Stosuje się pomocniczo również tlenoterapię oraz wentylacją mechaniczną. Jeśli stan Pacjenta jest ciężki, za zasadne uznaje się wdrożenie hemodializy. Jest to usuwanie z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii wraz z nadmiarem wody oraz toksyn.
Powikłania choroby
Zakwaszenie organizmu, w przypadku, gdy jest nieleczone, może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, a nawet zgonu. Do najczęściej występujących powikłań zalicza się m.in.: niewydolność krążeniową, zaburzenia rytmu serca albo niewydolność nerek czy wątroby.
Rokowania
Rokowania Pacjentów z kwasicą mleczanową są różnorodne, zależne od szybkości leczenia, przyczyny oraz ogólnego stanu zdrowia. Choroba cofa się całkowicie gdy przyczyna jest odwracalna (np. odwodnienie), leczenie było wprowadzone szybko, a także nie występują inne, ciężkie choroby współtowarzyszące u Pacjentów. Złe rokowania, stan zagrażający życiu, obserwuje się, gdy diagnozowane jest bardzo wysokie stężenie kwasu mlekowego oraz niewydolność wielonarządowa.
FAQ- najczęstsze pytania o kwasicę mleczanową
- Co usuwa kwas mlekowy z organizmu?
Kwas mlekowy usuwany jest przy właściwym nawodnieniu oraz wymaganej ilości odpoczynku.
- Jakie dolegliwości bólowe można obserwować?
Przy chorobie można odczuwać ból na całym ciele. Najczęściej w mięśniach, brzuchu oraz w klatce piersiowej.
- Czy kwasica mleczanowa jest groźna?
Tak, ponieważ choroba prowadzi do zaburzeń w pracy serca oraz mózgu. W najcięższych przypadkach prowadzi do zgonu.
- Jak wygląda profilaktyka?
Profilaktyka opiera się na stałej kontroli posiadanych chorób przewlekłych. Warto zadbać o odpowiednie nawodnienie organizmu.
Bibliografia:
- World Health Organization (WHO). (2016). Lactic acidosis: A review of the pathophysiology, epidemiology, and clinical management. WHO Publications,
- World Health Organization (WHO). (2021). Global guidelines for the diagnosis and management of diabetic ketoacidosis and lactic acidosis.,
- Zięba, G., & Kaczmarek, M. (2019). Choroby wewnętrzne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.