Podczas wizyty w toalecie dostrzegasz krwiomocz? Często to jeden z pierwszych objawów różnych chorób układu moczowego. Badanie ogólne moczu rozpoczyna proces diagnostyki.
Jednak czerwony mocz nie zawsze musi być oznaką chorobę, a stanowić reakcję organizmu np. na pokarm o czerwonym zabarwieniu.
Charakterystyka problemu
O krwiomoczu mówimy w sytuacji, gdy oddawany płyn przybiera barwę różowo – czerwoną. Dzieje się tak, bo w moczu obecna jest krew. Przypadku nie wolno mylić z krwinkomoczem mikroskopowym. Wtedy w moczu zwiększa się liczba erytrocytów (powyżej 3 w polu widzenia w jednej, pobranej próbce moczu). Jeśli diagnozuje się krwinkomocz, kolor moczu pozostaje w normie. Przypadłość zawsze wymaga diagnozy – nie zawsze oznacza choroby układu moczowego.Krwiomocz może wystąpić też u dzieci i seniorów.
Przyczyny
Najczęstszymi przyczynami obecności krwi w moczu są choroby górnego odcinka układu moczowego. Wymienić należy:
- Kamicę moczową (kamienie w nerkach),
- Gruźlicę nerek (zakażenie prątkiem gruźlicy z krwi),
- Torbiele nerek,
- Przewlekłe albo ostre zapalenie cewki moczowej (a także jej zwężenie albo zatkanie przepływu przez obecność ciała obcego),
- Zapalenie pęcherza,
- Polipy na pęcherzy.
Krew w moczu u kobiety może zostać wywołana przez endometriozę (jest to schorzenie polegające na obecności tkanki endometrium poza właściwą jamą macicy). Jeśli zjawisko obserwuje się w czasie miesiączki, jest to naturalny objaw, który nie świadczy o żadnym stanie chorobowym.
Krew w moczu pojawiająca się u mężczyzn, może występować przez choroby gruczołu krokowego, czyli przerostu prostaty.
Do najpoważniejszych przyczyn krwiomoczu należą nowotwory pęcherza, nerek albo prostaty. Co gorsza, rak w układzie moczowym jest trudny do zdiagnozowania, a objawy wykazuje dopiero w zaawansowanym stadium choroby.
Zdarza się, że przyczyny czerwonego moczu nie wynikają z choroby. Taki objaw może stanowić wynik spożywania buraków, rabarbaru, a także grzybów, głównie rydzów. Zmiana koloru moczu wywołana może zostać przez niektóre środki farmakologiczne.
Główne i towarzyszące objawy
Objawy krwiomoczu nie są ograniczone do zmiany koloru. Pojawia się często uczucie pieczenia, jeśli dochodzi do zapalenia w drogach moczowych. Potrzeba częstego oddawania moczu to kolejny objaw. Pojawia się świąd okolic intymnych. Odczuwalny jest też ból, jako kłucie w dole brzucha oraz w lędźwiach. Mogą pojawić się też skrzepy krwi w moczu.
Jeśli przyczyną krwiomoczu jest zakażenie nerek, dodatkowymi, możliwymi objawami są:
- Gorączka (od 38,5°C nawet do 40°C),
- Silne nudności,
- Wymioty,
- Ogólne osłabienie organizmu.
Diagnostyka
Krwiomocz jest diagnozowany głównie przez badania laboratoryjne. Na początku zleca się badanie ogólne moczu. Niekiedy wykonywane jest USG nerek i dróg moczowych. Specjalistycznym badaniem jest urografia (przy pomocy promieni RTG uzyskuje się dokładny widok nerek, moczowodów oraz pęcherza). Konieczne przy tym badaniu jest podanie kontrastu.
Często wykonywana jest morfologia krwi. Jeśli lekarz podejrzewa wystąpienie krwiomoczu przez poważne choroby nerek, wówczas zalecana jest biopsja nerki (najczęściej przy ostrym, śródmiąższowym zapaleniu).
Leczenie
Leczenie opiera się na doustnej antybiotykoterapii, jeśli krwiomocz wywołało zakażenie nerek, cewki moczowej lub pęcherza. Jeśli diagnoza wskazała na kłębuszkowe zapalenie w nerkach, wdraża się terapię immunosupresyjną (hamowanie zbyt silnej, obronnej reakcji organizmu). Przy wykryciu kamieni w nerkach podawane są leki rozkurczowe oraz środki, które ułatwiają wydalenie kamienia. Jeśli zmiany są pokaźnych rozmiarów przeprowadza się litotrypsję (chirurgiczne usunięcie kamienia z nerki).
Przy każdym leczeniu stale monitoruje się poziom białkomoczu.
Proces rekonwalescencji
Właściwe leczenie stopniowo eliminuje krew z moczu. Powraca normalna częstotliwość wizyt w toalecie. Do pełnego zdrowia i ustabilizowania sytuacji zdrowotnej najczęściej dochodzi po upływie 2 tygodni od rozpoczęcia terapii (dokładny czas zależy od przyczyny krwiomoczu). Rekonwalescencja może jednak w niektórych przypadkach zająć nawet kilka miesięcy. Zadaniem Pacjenta jest spożywanie dużej ilości płynów, aby zadbać o właściwe nawodnienie organizmu. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego (niespodziewany nawrót objawów). Przez kilka tygodni należy zadbać też o odpoczynek i regenerację.
FAQ – najczęstsze pytania o krwiomocz
- Czy dolegliwość jest uleczalna?
Tak, można powrócić do pełni zdrowia. Konieczne jest jednak odpowiednie leczenie.
- Czy krwiomocz sam ustąpi?
Tak, ale zawsze wymaga kontroli medyka. Może być to tylko chwilowe ustąpienie objawów.
- Jak radzić sobie w oczekiwaniu na wizytę?
Należy spożywać dużą ilość płynów i maksymalnie ograniczyć wysiłek. Niezbędna jest stała obserwacja moczu.
- Z czego wynika intensywność zabarwienia krwiomoczu?
Mocz przy chorobie jest czerwony albo brunatny. Zabarwienie zależne jest od ilości krwi, jak również od miejsca krwawienia.
Bibliografia:
- World Health Organization. (2020). Kidney disease: A global health problem,
- Szymański, A., & Marcinkowski, T. (2019). Krwiomocz jako objaw kliniczny w diagnostyce chorób nerek. Przegląd Medyczny, 29(3), 142-148.,
- Wiatr, A., & Nowak, M. (2018). Znaczenie mikroskopowego krwiomoczu w diagnostyce chorób urologicznych. Urologia Polska, 71(4), 234-240.