Podczas wizyty w toalecie, na papierze czy w muszli klozetowej dostrzegasz krew albo skrzepy z krwi? To oznaka krwawienia z odbytu. Schorzenie może przybrać inną formę, określaną jako krew utajona (krew obecna w kale niewidoczna gołym okiem).
Rodzaje dolegliwości
Krwotok z odbytu może przybrać postać ostrą lub przewlekłą.
Rodzaj ostry objawia się żywoczerwoną, czystą krwią na stolcu. Objawy mogą być niezwykle obfite, w skrajnych przypadkach prowadząc do znacznej utraty krwi w organizmie. Przebieg jest dynamiczny i intensywny.
Przy krwawieniu przewlekłym dochodzi do powolnej utraty krwi, ciągnącej się nawet miesiącami. Krew pojawia się w małych, niewidocznych ilościach w kale. Często zauważona zostaje dopiero na późniejszym etapie choroby.
Przyczyny
Główne przyczyny krwotoku z odbytu to obecność hemoroidów oraz szczelin odbytu. To dwie najczęściej występujące przesłanki takich objawów. Hemoroidami określane są żylaki, które znajdują się w kanale odbytu. Pod wpływem parcia przy oddawaniu stolca powstają mikrourazy. Szczelinami odbytu określa się podłużne pęknięcia albo rany. Zlokalizowane są na błonie śluzowej jamy w kanale odbytu.
Eksperci często wskazują zapalenie jelit, wrzody czy poważny nowotwór jelita grubego, które również mogą powodować krwawienie.
Do możliwych przyczyn zalicza się również:
- Zaburzenia krzepnięcia (nieprawidłowości podczas krzepnięcia krwi po urazie),
- Malformacje naczyniowe (wrodzone nieprawidłowości w budowie naczyń krwionośnych),
- Uchyłki jelita grubego (są to małe uwypuklenia w ścianach jelita grubego),
- Infekcje jelitowe (zatrucie pokarmowe, pasożyty).
Objawy towarzyszące
Dodatkowe objawy krwawienia z przewodu pokarmowego to:
- Przyspieszona akcja serca,
- Pogorszenie samopoczucia,
- Bladość skóry,
- Szum w uszach,
- Problem ze swobodnym oddychaniem
W najbardziej poważnych przypadkach może pojawić się omdlenie i utrata przytomności. Często objawy te pojawiają się w związku z silną reakcją stresową organizmu.
Przy przewlekłym krwawieniu dojść do może do niedokrwistości mikrocytarnej z niedoboru żelaza.
Hemoroidy albo szczeliny odbytu często wywołują świąd, uczucie pieczenia oraz silny ból podczas wypróżniania.
Diagnostyka
Lekarz dopytuje, czy zauważona po defekacji krew jest świeża, a może została zmieszana z kałem. Ważne jest określenie ilości oraz miejsca wystąpienia krwi (tylko na papierze czy też w muszli klozetowej). To pozwala na wstępne rozróżnienie rodzaju schorzenia.
Wykonywane jest badanie tzw. per rectum. Lekarz przy pomocy palca bada końcowy odcinek przewodu pokarmowego. Dzięki temu uwidaczniają się hemoroidy zewnętrzne. Dodatkowo nowotwory jelita grubego lokalizują się najczęściej w odbytnicy, a takie badanie również pozwala na ich wykrycie.
W razie wątpliwości lub braku wykrycia przyczyny krwawienia z odbytu, chory kierowany jest na badanie krwi. Zlecana jest kolonoskopia. W niektórych przypadkach wykonywany jest tomografia komputerowa jamy brzusznej. Rzadko konieczny jest rezonans magnetyczny.
Leczenie
Jeśli hemoroidy wywołały krwawienie wdraża się zachowawcze leczenie. Zaleca się stosowanie czopków albo maści łagodzących. Przy szczelinach odbytu pomocne są tzw. ciepłe nasiadówki oraz maści rozkurczające zwieracz odbytu.
Jeśli przyczyną są uchyłki jelita grubego postawę stanowi właściwie dobrane leczenie farmakologiczne. Często Pacjenci odczuwają silny ból w dolnej części brzucha. Wtedy przepisywane są silne leki przeciwbólowe. Włącza się w terapię leki przeciwzapalne i osłonowe na błonę śluzową żołądka. Niezbędne są też sterydy i leki immunosupresyjne.
Jeśli wykryte są nowotwory albo polipy na jelicie grubym, często stosuje się leczenie endoskopowe. Wdraża się też chemioterapię. Czasami niezbędna jest standardowa operacja chirurgiczna.
Przy infekcjach jelitowych niezbędna jest antybiotykoterapia albo leki przeciwpasożytnicze (zależnie od przyczyny).
Przy krwawieniu ostrym w zdecydowanej ilości przypadków niezbędna jest hospitalizacja. Wdrażana jest płynoterapia, aby uzupełnić utraconą krew.
FAQ – najczęstsze pytania o krwawienia z odbytu
1. Jak zapobiegać nawrotom?
Konieczna jest dieta bogata w błonnik czy właściwe nawodnienie organizmu. Nie zaleca się również silnego parcia podczas wypróżniania.
2. Czy można całkowicie wyleczyć to schorzenie?
Zależy to od przyczyny, które wywołało krwawienie. W zdecydowanej większości przypadków tak, jednak np. przy nowotworze jelita grubego należy być ostrożnym w rokowaniach.
3. Jak powstrzymać krwotok?
Natychmiast udaj się do najbliższej placówki medycznej albo wezwij pomoc. Przyjmij pozycję leżącą i unieś nogi do góry w celu poprawy krążenia.
4. Kiedy natychmiast do lekarza?
Jeśli wraz ze schorzeniem pojawią się wymioty, nudności czy gorączka. Obfite krwawienie może doprowadzić nawet do wstrząsu.
Bibliografia:
1.Grzebieniak Z., Marek G., Agrawal A. i in., Krwawienie z odbytu – zasady postępowania, Family Medicine & Primary Care Review 2013; 15(2): 221–223.,
2.World Health Organization (WHO), International Classification of Diseases (ICD-11),
3.Grzebieniak Z., Marek G., Agrawal A., Kielan W., Krwawienie z odbytu – zasady postępowania. Family Medicine & Primary Care Review 2013; 15(2): 221–223.