Krwawienie z nosa to popularna przypadłość. Najczęściej nie wymaga interwencji medycznej, lecz nie może być zlekceważone. Bogato unaczyniona, krwawiąca błona śluzowa, może wywołać spory dyskomfort. Krwawienie najczęściej posiada swoje źródło w przedniej części przegrody nosowej (splotu Kiesselbacha). Rzadziej krwawienie pojawia się ze splotu Woodruffa (bocznej ściany nosa). Najczęściej krwawienie pojawia się jedynie z jednej dziurki.
Miejscowe przyczyny
Krew z nosa może wynikać z nadmiernej aktywności fizycznej. To oznaka przeciążenia organizmu. Miejscową przyczyną będą takie urazy mechaniczne, np. uderzenia w nos, albo jego bliską okolicę. Wskazuję się również zadrapania, złamania.
Zbyt silne i częste dmuchanie również może spowodować wyciek krwi. Potencjalne przyczyny to również polipy w nosie, ciała obce w nosie, guzy jam nosa, zatok przynosowych, jak również z nosogardła.
Krzywa przegroda nosowa najczęściej wywołuje krwawienie z jednej dziurki.
Przyczyny ogólnoustrojowe
Przyczyny krwi z nosa ogólnoustrojowe odpowiedzialne są za 70-75% przypadków. Wskazać należy głównie:
- Infekcję wirusowe oraz bakteryjne z nieżytem,
- Ciąża,
- Zapalenie zatok,
- Zapalenie błony śluzowej w nosie,
- Przyjmowanie leków takich jak aspiryna, warfaryna,
- Nadużywanie kropli do usuwania kataru z nosa,
- Skrzywienie przegrody nosowej,
- Nadżerka błony śluzowej,
- Nadciśnienie tętnicze,
- Miażdżyca,
- Niewydolność krążenia,
- Małopłytkowość,
- Hemofilia,
- Niewydolność wątroby,
- Nowotwory
Pierwsza pomoc
Podczas krwawienia należy usiąść, pochylając głowę lekko do przodu. Skrzydełka nosa uciska się przez 5-10 minut, a oddychanie odbywa się przez usta. Nie wolno odchylać głowy do tyłu. Takie działania doprowadzić mogą do spływania krwi do gardła. Jeśli krew znalazła się w gardle, powinna zostać wypluta. Przydatne będą zimne okłady umieszczone na karku. Zimne kompresy można przykładać także do nasady nosa. Po krwawieniu śluzówka nosa powinna zostać nawilżona roztworem soli fizjologicznej. Jeśli krwawienie z nosa nie ustępuje po 20 minutach, a dodatkowo obserwowane są zawroty głowy, krwioplucie, konieczne będzie wezwanie pogotowia. Jeśli krew przestanie lecieć, zaleca się odpoczynek i właściwe nawodnienie. W związku z podrażnioną błoną śluzową, w dniu, w którym wystąpiło krwawienie, zaleca się unikanie schylania i aktywności fizycznej.
Kiedy do lekarza?
Częste krwotoki wymagają leczenia. Regularne incydenty tego typu mogą jasnym sygnałem o obecności różnych schorzeń. Znacznie ma także intensywność krwawienia. Krwotok to nagła oraz obfita utrata krwi. Wynikać to może z pourazowych, poważnych obrażeń ze strony czaszkowo-mózgowej. Najbardziej niebezpieczne są krwotoki związane z uszkodzeniem tętnicy szyjnej wewnętrznej. Specjalistyczną pomoc uzyskać można w gabinecie laryngologicznym. W niektórych przypadkach wykonywane są uzupełniające badania obrazowe, tj. tomografia komputerowa. Niekiedy wskazywany jest do wykonania rezonans magnetyczny.
Diagnostyka
Wywiad lekarski ukazuje objawy i czas ich trwania. Medyk przeprowadza badanie przedmiotowe w obrębie jamy nosowej. Oceniana jest budowa oraz ogólny stan przy użyciu wziernika. Niekiedy zlecane są badania laboratoryjne, tj. morfologia ogólna krwi, żelazo, ferytyna. Oznaczane są parametry układu krzepnięcia.
Leczenie
Proces leczniczy uzależniony jest od przyczyny krwawienia. Przy sporadycznych krwawieniach z przesuszania śluzówki stosowana jest sól morska w sprayu, pomocniczo maść z witaminą A. Ważne jest ciągłe utrzymanie dobrej wilgotności powietrza w pomieszczeniu (zwłaszcza zimową, grzewczą porą).
Jeśli krwawienia są regularne, nawracają, wykonywana jest kauteryzacja. Jest to przyżeganie naczynka.
Profilaktyka
Przeciwdziałanie krwawieniu to dbanie o właściwe nawilżenie śluzówki nosa. Ważne jest powstrzymywanie od długotrwałego, przewlekłego używania kropel do nosa. Zaleca się unikania dłubania w nosie i silnego wydmuchiwania nagromadzonej wydzieliny.
FAQ- najczęstsze pytania o krwawienie z nosa
- Czy przyczyną może być stres?
Tak, stres może stanowić pośrednią przyczynę. Przy stresie produkujemy adrenalinę, rośnie tętno i puls. Jeśli naczynka są kruche, mogą pękać.
- Czego może brakować w organizmie?
Przy krwawieniach wystąpić może niedobór żelaza, witaminy C albo K. Zbyt mała ilość płytek krwi również jest wskazana jako ewentualna przyczyna.
- Czy jest groźne?
Zazwyczaj nie. Jednak krwotok dłuższy niż 20 minut powinien wzbudzić niepokój.
- O czym może świadczyć?
Krwawienie może stanowić wynik urazów albo być objawem różnorodnych chorób.
Bibliografia:
- Król D. Epistaxis, krwawienie z nosa. W: Wawrzynek J, Kaczmarski M (red.), K1/K2: 50 najczęstszych interwencji Zespołów Ratownictwa Medycznego, Fundacja Świadomy Medyk, Katowice 2025, s. 228–233. ISBN 978-83-974761-0-3,
- World Health Organization (WHO). Best practice guidelines in disaster situations. WHO/EHT/CPR 2005,
- Namysłowski G, Czecior E. Krwawienie z nosa. W: Choroby układu oddechowego, Śląska Akademia Medyczna/Med. Uniwersytet Śląski, 1998, s. 33–42
