Najczęstsza infekcja bakteryjna skóry nosi nazwę gronkowiec skórny. Co ciekawe bakteria bytuje na naszej skórze przez całe życie, wspierając mechanizmy odpornościowe – przenoszona jest już podczas porodu. Najczęściej diagnozowanym jest gronkowiec złocisty. Bakteria jest wszechobecna w powietrzu czuy wodzie – posiada zdolność do przetrwania w warunkach tlenowych i beztlenowych. Gronkowiec staje się groźny, gdy zaczyna się rozprzestrzeniać tworząc zakażenie.
Potencjalne przyczyny i czynniki wywołujące
Przyczyną wystąpienia infekcji jest bakteria o nazwie Staphylococcus epidermidis, która zaliczana jest do ziarenkowców gram-dodatnich. Pod mikroskopem widziana jako charakterystyczne grona.
Gronkowiec na skórze przenoszony jest przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dotyczy to również używania tych samych przedmiotów. Dodatkowo wskazać można czynniki, które będą potęgować ryzyko zakażenia:
- Otwarte rany i uszkodzenia skóry oraz nabłonka,
- Obniżony poziom odporności organizmu (np. cukrzyca, choroby nowotworowe),
- Zbyt intensywna ekspozycja skóry na promieniowanie UV,
- Kąpiele, używanie sauny czy jacuzzi w publicznych strefach,
- Niewłaściwa higiena,
- Obecność ciała obcego, np. cewnika,
- Wykonywanie tatuaży.
Objawy
Objawy gronkowca skórnego to najczęściej silne zaczerwienienie skóry połączone z jej obrzękiem. Miejsce, gdzie pojawia się zmiana, jest silnie bolące wraz z uczuciem ciepła. Dodatkowo pojawiają się ropnie. To nic innego jak wypełnione ropą grudki, które niejednokrotnie pękają samoistnie. Czyraki to kolejny objaw. To większe ropnie o głębszej strukturze. Wskazuję się też na obecność krost i pęcherzy. To małe, czerwone zmiany, które zlokalizowane mogą zostać na każdym obszarze ciała. Są wypełnione płynem surowiczym. Po pęknięciu mogą tworzyć nieestetyczne strupy.
Do objawów dodatkowych zalicza się gorączkę, świąd oraz ogólne rozdrażnienie. Może w wyniku gronkowca pojawiać się trądzik różowaty. Wówczas obserwuję się rumień w środkowej części twarzy i zmiany grudkowo-krostkowe.
Najczęściej zmiany skórne pojawiają się w miejscach wilgotnych o podwyższonej temperaturze, tj. pod pachami, pod kolanami, między palcami, w okolicy pępka czy w fałdzie pośladkowym. Dodatkowo zmiany uwidaczniają się również w obszarach z dużą ilością gruczołów łojowych, np. na czole.
Diagnostyka
Gronkowiec na ciele diagnozowany jest przez sporządzanie wywiadu z Pacjentem i fizykalnego badania powstałych na ciele zmian. W razie wątpliwości zalecane jest przeprowadzenie wymazu z miejsca zakażenia. Wykonuje się posiew mikrobiologiczny. W celu rozróżnienia dokładnego rodzaju gronkowca pomocna jest morfologia kolonii oraz badanie wyglądu komórek w preparatach mikroskopowych. Czasami wykonywane są również wymazy z nosa, zwłaszcza, gdy istnieje konieczność oceny nosicielstwa.
Metody leczenia
Leczenie infekcji dobierane jest ze względu na stopień jej zaawansowania. Nie bez znaczenia pozostaje również lokalizacja powstałych zmian. Podstawą leczenia infekcji jest wdrożenie antybiotykoterapii. W zależności od nasilenia objawów decyduje się o wdrożeniu leków do stosowania miejscowego na skórze albo antybiotyków doustnych. Konieczne jest wykonanie posiewu mikrobiologicznego, aby właściwie dobrać antybiotyk. Warto zaznaczyć, że antybiotyki mogą nie być skuteczne w przypadku implantów albo endoprotez.
Wspomagająco w procesie leczenia wdrażane są miejscowe środki antyseptyczne. Ich głównym zadaniem jest dezynfekcja zakażonych miejsc oraz zapobieganie dalszemu rozpowszechnianiu choroby.
Niekiedy niezbędne jest przeprowadzenie zabiegów chirurgicznych. Jest to zasadne, gdy na ciele powstają duże ropnie albo czyraki. Wówczas wykonuje się nacięcie zmian i ich drenaż. Dzięki temu natychmiast udaje się pozbyć nagromadzonej ropy i zmniejszyć ból i obrzęk.
Niejednokrotnie koniecznością jest przyjmowanie także leków przeciwbólowych oraz przeciwzapalnych. Kluczowe w procesie leczenia jest utrzymanie przez Pacjenta właściwej higieny, tj. używanie mydła antybakteryjnego, a także nie rozdrapywanie powstałych zmian skórnych.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy choroba jest uleczalna?
Tak, gronkowiec skórny to infekcja, która jest całkowicie uleczalna. Liczy się jednak szybka diagnoza oraz właściwe leczenie.
- Czy zawsze należy skorzystać z pomocy Medyka?
Tak, gronkowiec skórny zawsze wymaga leczenia i pomocy medycznej. Choroba nigdy nie minie sama.
- Czy gronkowiec skórny zagraża życiu albo zdrowiu?
Nie, jeśli ma lekką postać. Staje się groźny gdy szybko się rozprzestrzenia i nie reaguje na leczenie.
- Co robić, gdy pojawią się ropnie?
Ropnie można samodzielnie przemywać środkami antyseptycznymi, takimi jak octenidyna albo chlorheksydyna.
Bibliografia:
- Bączkiewicz, S., & Gajda, M. (2019). Infekcje skórne wywołane przez gronkowce: diagnoza i terapia. Polski Przegląd Dermatologiczny, 23(2), 85-90.,
- Dębicki, P., & Nowak, J. (2020). Mikrobiologia gronkowca skórnego: od diagnostyki do terapii. Wiadomości Lekarskie, 73(6), 367-372.,
- World Health Organization (WHO). (2016). Antimicrobial resistance: Global report on surveillance 2016