Każdy z nas we własnej jamie ustnej czy w przypadku kobiet w pochwie i jej okolicach, posiada bakterie z rodzaju Enterococcus, nazywane także jako enterokoki. Są to ziarniaki wchodzące w skład naturalnej flory organizmu. Jeśli układ immunologiczny pracuje prawidłowo,“bakterie brudnych rąk” nie wywołują żadnego zagrożenia. Jeśli jednak bakterie zbyt intensywnie się namnażają, pojawia się problem, wywołując wiele, różnorodnych chorób.
Rodzaje bakterii Enterococcus
Wyróżnić można kilka rodzajów omawianej bakterii
Bakterie kałowe, inaczej paciorkowce kałowe, to zdecydowanie najczęściej występujące. Ich łacińska nazwa brzmi Enterococcus faecalis. Ich obszarem bytowania są okolice narządów moczowo – płciowych. To ten rodzaj może być niezwykle niebezpieczny.
Wyróżnić można także Enterococcus faecium. Do mniej popularnych rodzajów omawianej bakterii zalicza się:
- Enterococcus durans (rzadkie u ludzi),
- Enterococcus avium (rzadkie, najczęściej u dzieci z osłabioną odpornością),
- Enterococcus gallinarum (zakażenie głównie w warunkach szpitalnych)
- Enterococcus casseliflavus (wywołuje zakażenia oportunistyczne)
Przyczyny zakażenia i czynniki ryzyka
Bakteria zaczyna stwarzać zagrożenie jeśli:
- Prowadzimy źle zbilansowaną dietę,
- Zażywaliśmy antybiotykoterapię,
- Prowadzimy niedostateczną higienę osobistą,
- Mamy obniżoną odporność.
Ten ostatni czynnik najczęściej prowadzi do zarażenia. Wówczas tworzy się środowisko umożliwiające nadmierny rozrost bakterii.
Czynniki, które zwiększają ryzyko zakażenia to ponadto:
- Przebywanie w szpitalach albo innych placówkach medycznych,
- Kanałowe leczenie zębów,
- Korzystanie z publicznych placówek zabaw, toalet, środków transportu publicznego.
Objawy
Objawy enterokoków to najczęściej zapalenie cewki moczowej. Dodatkowo rodzaj faecalis może wywoływać zakażenia całych dróg moczowych, zakażenia tam oraz zapalenie wsierdzia.
Potencjalnym objawem jest także zakażenie pęcherza moczowego. Często rozwija się u kobiet w ciąży, stanowić zagrożenie dla nienarodzonego dziecka. Najgorsze powikłania to zahamowanie rozwoju płodu.
Do potencjalnych objawów zalicza się zapalenie nerek. Obserwuje się wtedy ból w trakcie oddawania moczu, skąpomocz czy gorączkę.
Bakteria może być także przyczyną zapalenia gruczołu krokowego u mężczyzn (ból w kroczu, ropna wydzielina z cewki moczowej). Dodatkowo objawy, które mogą wystąpić to:
- Zapalenie płuc,
- Zapalenie kości i stawów,
- Zapalenie szpiku,
- Zapalenia przyzębia i miazgi zębowej,
- Sepsa.
Diagnostyka
Diagnostyka problemu wymaga wykonania szeregu badań diagnostycznych. W pierwszej kolejności zleca się wykonanie bakteriologicznego badania moczu. Ma to na celu wykrycie czy w obrębie układu moczowego nie rozwija się infekcja. W przypadku pozytywnych wyników (stwierdzenia dużej ilości nagromadzenia omawianej bakterii), w dalszym kroku wykonywany zostaje antybiogram. To niezbędne aby precyzyjnie określić wrażliwość rodzaju bakterii i dobraniu właściwego antybiotyku.
Leczenie
Leczenie enterococcus faecalis nie należy do prostych – jest złożone i długotrwałe. Bakterie są odporne na wiele, różnorodnych antybiotyków. Można jednak wskazać, że podczas wykrycia schorzenia najczęściej wdrażana jest furagina. Często wybieranymi antybiotykami jest także amoksycylina czy ampicylina. Jeśli zdiagnozowane zostaną zakażenia o charakterze ogólnym, wówczas najczęściej wybierane są aminoglikozydy czy linezolid. Jednak należy jasno zaznaczyć, że działanie konkretnych antybiotyków u każdego Pacjenta jest niezwykle indywidualne. Co ważne, nawet w przypadku, gdy odczuwa się poprawę w trakcie przyjmowania antybiotykoterapii, nie wolno przerywać leczenia. Jeśli dojdzie do takiego zdarzenia wysoce prawdopodobnym staje się nawrót choroby z poważniejszymi objawami.
Problem oporności na antybiotyki (VRE)
Bakteria ecterococcus faecium to rodzaj, którego cechą charakterystyczną jest bardzo wysoka odporność na antybiotyki. Co najbardziej niebezpieczne, ten rodzaj bakterii odporny jest na wankomycynę, znaną jako VRE. To silny antybiotyk, który zazwyczaj wdraża się przy ciężkich zakażeniach. Oporność na VRE znacząco ogranicza możliwość leczenia, przyczyniając się do wysokiego ryzyka powikłań lub nawet zgonu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o bakterie Enterococcus
- Czy obecność bakterii 10^5 w moczu jest groźna?
Nie, ale taka ilość bakterii w moczu wskazuje na zakażenie dróg moczowych. Ważne jest występowanie objawów towarzyszących.
- Czy bakterie Enterococcus można całkowicie wyleczyć?
Tak, ale to długi proces. Kluczowe jest szybkie wykrycie problemu oraz dobór właściwego antybiotyku.
- Jak zapobiegać zakażeniu?
Należy dbać o właściwą higienę rąk. Należy nosić również maseczkę podczas kontaktu z chorym.
- Czy bakteria wykryta w kale to choroba?
Nie, ponieważ bakterie naturalnie występują w florze jelitowej. Ich obecność w kale nie wymaga leczenia.
Bibliografia:
- World Health Organization (WHO). (2017). Antimicrobial resistance: global report on surveillance.,
- Kwiatkowska, K. (2014). Mikrobiologia lekarska. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
- Kowalska, B., & Nowak, D. (2012). Mikroflora człowieka: choroby zakaźne wywołane bakteriami, wirusami i grzybami. Wydawnictwo Naukowe PWN.