Chlamydiozy są chorobami występującymi na całym świecie. Mogą mieć nasilone bądź całkowicie utajone objawy. Dotykają kobiety i mężczyzn wywołując nieco odmienne objawy.
Charakterystyka bakterii
Chlamydiales to bakterie, które bytują wewnątrzkomórkowo. Wyróżnić można:
- Bakterie wywołujące zapalenie w drogach oddechowych (Chlamydophila pneumoniae),
- Bakterie powoduje ornitozę, które są rzadko występującym gatunkiem odzwierzęcym (Chlamydophila psittaci),
- Zarażenie objawiające się zapaleniem spojówek, chorobami układu moczowo – płciowego (Chlamydia trachomatis).
Można wskazać, że bakterie odpowiadają za około 5% zapaleń oskrzeli i 10% pozaszpitalnych zapaleń płuc.
Okres inkubacji to 3 – 4 tygodnie. Przy typie pneumoniae mogą wystąpić objawy neurologiczne, np. silny ból głowy, światłowstręt, drgawki, utrata przytomności. Chlamydophila psittaci występuje niezwykle rzadko.
Choroba może być bezobjawowa, wywołując zagrożenie dla zdrowia. Aż u 70-80% zakażonych kobiet może dojść do takiego przypadku. Układ odpornościowy nie wywołuje silnej reakcji, zwłaszcza na początku dolegliwości. Pierwsze symptomy mogą pojawić się po kilku tygodniach czy miesiącach.
Drogi zakażenia
W przypadku bakterii o typie pneumoniae zakażenie przebiega drogą kropelkową.
Typ chlamydia trachomatis przenoszony jest podczas stosunku seksualnego (bez właściwych zabezpieczeń). Dodatkowo bakteria może być przekazana dziecku przez matkę (w przypadku porodu naturalnego).
Objawy u kobiet
Chlamydia trachomatis wywołuje objawy aż u około 20% aktywnych seksualnie Kobiet. Lekarze wskazują, że schorzenie występuje 2-3 krotnie częściej, niż w przypadku rzeżączki. Często obserwowane objawy to:
- Ból i uczucie pieczenia podczas wydalania moczu,
- Upławy (nasilające się po 7-14 dniach od zakażenia),
- Ból w podbrzuszu (gdy infekcja obejmuje przydatki),
- Dyskomfort w czasie współżycia seksualnego,
- Krwawienia między miesiączkami,
- Ropno-śluzowa wydzielina przy zapaleniu szyjki macicy,
- Zapalenie jajowodów (ich niedrożność),
- Zapalenie otrzewnej,
- Ropień wątroby.
Objawy u mężczyzn
Głównym objawem zakażenia jest zapalenie cewki moczowej wśród męskiej populacji. W jego wyniku obserwuje się:
- Wydzielinę z cewki moczowej (śluzową, surowiczą lub śluzowo-ropną),
- Pieczenie przy mikcji,
- Częstomocz,
- Ból i obrzęk moszny i okolic,
- Zapalenie najądrzy,
- Gorączkę
Schorzenie może wywoływać objawy zbliżone do zakażenia gardła, przez co ilość występujących przypadków jest niedoszacowana.
Objawy zakażenia u noworodków
Najczęstszym objawem u noworodków zakażonych omawianą bakterią jest zapalenie spojówek. Pojawia się śluzowa wydzielina z oczu oraz zaczerwienienie gałek. Bakterie mogą dawać identyczne objawy u dorosłych (w postaci przewlekłego zapalenia spojówek czy rogówki). W ciągu pierwszych trzech miesięcy życia u noworodka może rozwinąć się zapalenie płuc.
Diagnostyka
Wykonywane są testy NAAT/ PCR, wykrywające DNA bakterii. Wyniki uzyskuje się w 2-3 dni, a ich cechą charakterystyczną jest wysoka czułość i swoistość. Do badań niezbędny jest pierwszy strumień moczu, u kobiet wymaz z szyjki macicy, a u mężczyzn materiał z cewki moczowej. Niekiedy wykonywane są badania serologiczne z krwi. Oznacza się:
- IgM,
- IgG,
- IgA
Metoda stosowana jest głównie przy powikłaniach albo przewlekłych infekcjach.
Leczenie
Proces leczniczy opiera się na antybiotykoterapii. Jeśli antybiotyk jest właściwe dobrany i szybko wprowadzony, wykazuje wysoką skuteczność. Pierwszym wyborem jest Doxycyclina, a długość leczenia do najczęściej 7 dni. Dawkowanie dobierane jest ze względu na wiek, wagę, choroby współistniejące oraz ryzyko groźnych powikłań. Leczeniu podlegają również partnerzy seksualni (nawet bezobjawowi).
Powikłania nieleczonej chlamydiozy
Nieleczone chlamydia mogą doprowadzić do:
- Zapalenia narządów miednicy mniejszej,
- Niepłodności,
- Ciąży pozamacicznej,
- Zapalenia najądrza,
- Reaktywnego zapalenia stawów,
- Zapalenie cewki moczowej,
- Przewlekłego bólu miednicy (pojawić mogą się zrosty i przewlekły stan zapalny).
FAQ- najczęstsze pytania o chlamydie
- Czy jest uleczalna?
Tak, o ile zakażenia wykryte są na wczesnym etapie. Wówczas antybiotyki przynoszą poprawę po kilku dniach.
- Czy jest groźna?
Jeśli przebiega bezobjawowo. Nieleczona zwiększa ryzyko zakażenia wirusem HIV.
- Kto najczęściej choruje?
Na chlamydie najczęściej chorują młode osoby w wieku 15-24 lata. U kobiet częściej rozwijają się powikłania.
- Jak wygląda profilaktyka?
Korzystanie z prezerwatywy podczas stosunku, regularne badania, odpowiednia higiena każdego dnia.
Bibliografia:
- Zdrodowska-Stefanow B., Ostaszewska-Puchalska I., Darewicz B., Darewicz J., „Chlamydia trachomatis – zakażenia u ludzi”, Wrocław: Volumed, 2000.,
- Niemiec T., Brązert J., Drews K., Karowicz A., Kotarski J., Pawlaczyk M., Szaflik K., Tomaszewski J., „Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące zakażeń Chlamydia trachomatis w położnictwie i ginekologii”, Ginekologia Polska, 2007, t. 78, nr 7, s. 574–575.,
- World Health Organization, “Updated recommendations for the treatment of Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis and Treponema pallidum and new recommendations on syphilis testing and partner services”, Geneva: WHO, 2024.
