Szczęka wraz z żuchwą, stanowią najważniejsze elementy w twarzoczaszce. Umożliwiają mowę czy gryzienie pokarmów. Co może oznaczać ból szczęki i żuchwy? Poznaj przyczyny wraz z metodami ich leczenia.
Przyczyny
W sytuacji, gdy ból żuchwy ma charakter przejściowy, często wiąże się z ubytkami szkliwa. Zimno albo gorąco docierające do odsłoniętego szkliwa, miazgi, wywołuje ból.
Możliwym symptomem bólu są zaburzenia nerwowe. Problem najczęściej wiąże się z neuralgią nerwu trójdzielnego albo nerwicą.
Częstą przyczyną dolegliwości jest zapalenie nerwu skroniowo- żuchwowego. Stan zapalny uwidacznia się w jednej z trzech głównych gałęzie nerwu trójdzielnego. Często wywołane przez ucisk nerwu albo uraz mechaniczny.
Wskazać należy także zwyrodnienie stawu skroniowo- żuchwowego. To choroba przewlekła, która doprowadza do zużycia i uszkodzenia struktur w stawie.
Coraz częściej obserwowaną przypadłością jest bruksizm, a więc tzw. zgrzytanie zębami nawet podczas snu.
Nie można zapomnieć, że powodem może być także zwyczajny uraz mechaniczny. Najcięższe przypadki wiążą się ze złamaniem albo pęknięciem kości żuchwy.
Objawy towarzyszące
Tępy ból przy jedzeniu czy mowie, który pojawia się w okolicach żuchwy i szczęki, często łączy się z innymi objawami. Przy otwieraniu buzi Pacjenci słyszą tzw. klikanie, co jest niezwykle nieprzyjemną dolegliwością. Pojawia się opuchlizna. Ból w obszarze żuchwy może promieniować aż do ucha albo głowy. Możliwe są zawroty głowy. W skrajnych sytuacjach nawet omdlenia.
Jednym z objawów jest także nieżyt nosa. Wówczas najczęściej Pacjent mierzy się z zapaleniem zatok przynosowych. Szczęka boli wówczas najczęściej przy policzkach i zębach.
Czasami ból żuchwy i szczęki wiąże się z zawałem serca. Piekący, dławiący ból, odczuwany w klatce piersiowej, wykazuje promieniowanie do żuchwy oraz lewego barku i ramienia.
Diagnostyka bólu szczęki
Wywiad medyczny to podstawowa technika diagnostyczna. Jeśli ból żuchwy i szczęki pojawia się po jednej stronie, najczęściej wskazują na problem natury dentystycznej. Ból ukazujący się po lewej stronie żuchwy, połączony z uciskiem w klatce piersiowej, wskazuje na problemy sercowe albo chorobę wieńcową. Medyk podejrzewa zapalenie przyusznic albo problem ze stawem skroniowo- żuchwowym, jeśli ból pojawia się przy uszach. W celu uzyskania pewności co do przyczyny bólu, lekarz zleca wykonanie RTG panoramicznego. Badanie ukazuje cały układ szczęki i żuchwy. U niektórych Pacjenta wykonuje się rezonans magnetyczny w obszarze stawu skroniowo- żuchwowego.
Leczenie
Występowanie bólu żuchwy i szczęki to bezpośrednie wskazanie do leczenia. Jeśli doszło do zwyrodnienia stawu, zdiagnozowano bruksizm, zakładane są szyny nagryzowe. Są to specjalistyczne, przezroczyste nakładki, które wykonane są z twardego akrylu. Zakłada się je na zęby u Pacjentów (górne), a ich rolą jest stworzenie tzw. bufora ochronnego pomiędzy zębami. Ich regularne użycie prowadzi również do stabilizacji stawu skroniowo- żuchwowego.
W przypadku ubytków zębów konieczna jest interwencja i leczenie stomatologiczne. Często wskazana jest pomoc fizjoterapeuty, który wskazuje skuteczne ćwiczenia w rozciąganiu szczęki i żuchwy, znacznie niwelując dolegliwości bólowe już po kilku spotkaniach. Stosowane są także leki przeciwbólowe, a także środki przeciwzapalne. Czasami wdrażane jest antybiotykoterapia (przy infekcjach bakteryjnych).
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Nie zawsze dolegliwości z żuchwą i szczęką to błahostka. Do lekarza należy udać się w sytuacji, gdy ból trwa około 5-7 dni, nie ma polepszenia i nie działają doraźne środki przeciwbólowe. Wskazaniem jest także pojawienie się bólu zęba, obrzęku i zaczerwienienia, duszności czy wymiotów.
FAQ- najczęstsze pytania o ból żuchwy i szczęki
1.Jakie są domowe sposoby na ból szczęki?
W czasie oczekiwania na pomoc medyka można wdrożyć ciepłe okłady
Ich rolą jest rozluźnienie mięśni. Należy unikać jednocześnie twardych pokarmów oraz żucia gumy.
2.Czy wychodzenie tzw. zębów mądrości może być przyczyną?
Tak, przebijanie się przez dziąsła tzw. zębów mądrości może być prawdopodobną przyczyną dolegliwości w szczęce i żuchwie. Warto wówczas stosować zimne okłady.
3.Dlaczego szczęka boli tylko rano po obudzeniu?
Boląca szczęka rano jest najczęściej wynikiem bruksizmu nocnego. Podczas snu Pacjenci zgrzytają albo zaciskają zęby, co jest przyczyną bólu.
4.Czy bóle przejdą same?
Jeśli przeciążone mięśnie są przyczyną bólu w żuchwie albo szczęce, po paru dniach ból może zniknąć samoistnie. Jednak czasami będzie wymagał wdrożenia leczenia.
Bibliografia:
- World Health Organization (WHO). (2021). International Classification of Diseases 11th Revision (ICD-11). World Health Organization,
- Biegańska, J., & Ślusarczyk, J. (2020). Diagnostyka i leczenie bólów głowy i twarzy. Przegląd Stomatologiczny, 73(3), 184-190.,
- Sierżant, K., & Chmielowiec, K. (2018). Zaburzenia czynnościowe stawu skroniowo-żuchwowego jako przyczyna bólu w obrębie twarzy. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 24(4), 343-347.