Język to mięśniowy narząd zlokalizowany w jamie ustnej. Pokryty jest błoną śluzową z drobnymi brodawkami smakowymi oraz niezliczoną ilością zakończeń nerwowych. Czasami pojawia się dokuczliwy ból i pieczenie języka. Sprawdź, co może być przyczyną i umów swoją wizytę u medyka.
Przyczyny bólu
Przyczyną bolącego języka są często afty, pleśniawki albo grzybica. Infekcję pojawiają się najczęściej w wyniku nieprawidłowej higieny, brania do buzi brudnych przedmiotów. To częsta przyczyna bólu języka wśród najmłodszych Pacjentów.
Do przyczyn dolegliwości zaliczają się także urazy mechaniczne. Przypadkowe ugryzienie języka, poparzenie zbyt ciepłym napojem, to prozaiczna, samo przemijająca przyczyna dolegliwości.
Coraz częściej jako przyczynę bólu języka wskazuje się bruksizm. To choroba przewlekła polegająca na mimowolnym zagryzaniu, zgrzytaniu zębami podczas snu. Często wywołuje to ból języka po bokach.
Dodatkowo przyczynami bólu są również:
- Kamica ślinianek,
- Zapalenie ślinianek,
- Wada wędzidełka,
- Użytkowanie protezy zębowej,
- Nowotwór jamy ustnej/ języka.
Gdzie może boleć język?
Ból języka albo pieczenie może objawiać się w różnych częściach mięśnia w jamie ustnej. Czubek, wierzchołek języka, najczęściej boli w wyniku urazów mechanicznych. Może też wynikać z niedoboru witaminy B12 albo żelaza.
Jeśli odczuwamy dyskomfort po bokach, może być to grzybica jamy ustnej, albo początek zmian przednowotworowych, np. leukoplakii.
Ból pod językiem najczęściej wskazuje na zapalenie ślinianek podjęzykowych, albo na kamień w przewodzie ślinowym.
Z kolei ból języka z tyłu, to częsta dolegliwość, która łączy się z bólem gardła oraz powiększeniem migdałów. Najczęściej wynika z infekcji wirusowej albo bakteryjnej. Przemija samoistnie.
Oprócz dolegliwości bólowych często Pacjenci odczuwają także opuchliznę języka, jak również jego dziwną strukturę nabłonkową. Dodatkowo język często zmienia barwę, tj. robi się mocno czerwony.
Diagnostyka
Lekarz próbuję ustalić od czego boli język, przeprowadza dokładną rozmowę ze swoim Pacjentem. Kluczowe jest określenie, w jakim miejscu dokładnie boli mięsień. Warto wskazać inne objawy towarzyszące, np. ból gardła czy powiększone węzły chłonne. Koniecznie należy przedstawić także swoje choroby przewlekłe, jak również przyjmowane środki farmakologiczne. Sprawdzany jest wygląd języka, oceniane są widoczne zmiany. W przypadku wątpliwości zalecane jest wykonanie morfologii krwi, oznaczenie glukozy na czczo. Konieczne jest także badanie poziomu żelaza, ferrytyny czy witaminy B12. Popularnym badaniem przy diagnostyce bólu języka jest posiew z jamy ustnej. Pozwala on na dokładne wskazanie bakterii czy wirusów, które wywołały dolegliwość.
Leczenie
To, dlaczego boli język, ma wpływ na stosowane środki.
Leki przeciwzapalne przepisywane są po zdiagnozowaniu tzw. zespołu pieczenia jamy ustnej (BMS). Dodatkowo stosuje się leczenie objawowe, najczęściej płukanki z lidokainą.
Leki przeciwgrzybiczne wdrażane są przy kandydozie jamy ustnej.
Zawsze zalecane jest także dbanie o właściwą higienę jamy ustnej.
Im szybciej wdrożone zostaje właściwe dopasowane leczenie, tym szybciej język wraca do pełnej sprawności i doskonałej kondycji. Bez względu na przyczynę występującej dolegliwości, bezwzględnie należy odstawić palenie papierosów i picie alkoholu na około 2- 3 tygodnie. To czas wymagany na regenerację błony śluzowej języka.
Kiedy do lekarza?
Problem z językiem uniemożliwia normalne funkcjonowanie, wymagając konsultacji z lekarzem. Pilną wizytę bez zbędnej zwłoki wymaga pojawienie się owrzodzenia na języku oraz guzków. Dodatkowym wskazaniem jest trudność w mówieniu i jedzeniu czy przełykaniu. Szybkiej pomocy medycznej wymagają także widoczne rany na języku czy nadżerki.
FAQ- najczęstsze pytania o ból i pieczenie języka
1.Do kogo zgłosić się z bólem języka?
Pierwszym krokiem jest umówienie wizyty do internisty, który w razie potrzeby skieruję do innego specjalisty.
2.Czym złagodzić ból przed wizytą?
Wykonaj płukanki z rumianku, szałwi czy siemienia lnianego. Można także ssać kostki lodu.
3.Czy pieczenie języka może być od stresu?
Tak, nerwy i stres wywołują napięcie mięśni twarzy, w tym mogą prowadzić do bólu albo pieczenia języka.
4.Czy może boleć język od leków?
Tak, niektóre medykamenty mogą podrażniać śluzówkę w jamie ustnej np. antybiotyki albo leki przeciwdepresyjne.
Bibliografia:
- Global strategy and action plan on oral health 2023–2030”. World Health Organization, May 2024.,
- H. Hüpsch-Marzec, P. Cieślik, A. Gorzkowska. „Leczenie zespołu pieczenia jamy ustnej (stomatodynia, glosodynia)”. Aktualności Neurologiczne, 2023, 23(2), s.36-40,
- Hennessy B. J. „Burning Mouth Syndrome (Glossodynia; Oral Dysesthesia; Burning Tongue)”. MSD Manual – Dental Disorders.