Leukonychia to nazewnictwo medyczne określające białe plamy na paznokciach. To objaw niedoborów żywieniowych, złych metod pielęgnacyjnych czy zabiegów kosmetycznych. Potencjalną przesłanką mogą być też choroby dermatologiczne. Leczenie dopasowuje się zawsze do przyczyny.
Charakterystyka
Białe plamki na paznokciach to widoczne zmiany w wyniku uszkodzenia tzw. macierzy. Zaburzony zostaje proces rogowacenia komórek, odpowiedzialny za tworzenie płytki paznokcia. Pojawiają się w różnej części płytki paznokcia. Plamy mogą występować pojedynczo albo w skupiskach (na jednym, kilku albo wszystkich paznokciach). Zazwyczaj przybierają podłużną, wąską postać. Rzadziej mają owalny kształt. Powstają również u dzieci. Oprócz plam obserwuje się zmianę koloru i kształtu płytki paznokcia. Leukonychia stanowi jedną z najczęściej rozwijających się zmian na płytce paznokciowej. Wyróżnić należy także szczególny typ – leukonychię pozorną. Zmiany powstają przez nieprawidłowego unaczynienia łożyska paznokcia.
Przyczyny
Od czego powstają białe plamki na płytce paznokciowej? Najczęściej powstają w wyniku urazów mechanicznych. Wystarczy drobne uszkodzenie macierzy paznokcia albo zbyt mocne wycinanie skórek na wałach okołopaznokciowych.
Inną przyczyną są alergie na środki chemiczne, które wykorzystujemy do manicure. Może być to również objaw na środki czyszczące, z którymi paznokcie mają pośredni kontakt.
Grzybica również może być przyczyną bielactwa paznokci. Wskazać należy także egzemę albo łuszczycę jako potencjalne czynniki wywołujące.
Ważną przyczyną są również niedobory witamin i minerałów. Przede wszystkim za zmiany może odpowiadać za małe stężenie:
- Cynku,
- Żelaza,
- Kwasu foliowego,
- Wapnia,
- Krzemu,
- Witaminy D3
- Witamina z grupy B.
Przyczyną białych plamek na paznokciach u nóg może być codzienne użytkowanie za małego obuwia.
Opisywane zmiany mogą być oznaką chorób wątroby. Jak widać, symptomy wywołujące mogą dotyczyć samego paznokcia, jak również być oznaką chorób ogólnoustrojowych. Według badań zmiany na płytce w kolorze białym, wiążą się z genetyką.
Rodzaje zmian
Wyróżnia się 5 typów białych zmian na płytce paznokcia:
- Punctata (forma rozproszona białych zmian, często w wyniku urazów mechanicznych),
- Striata (zmiany wyglądające jak podłużne paski, występujące na różnych częściach płytki paznokcia),
- Transversalis (zmiany poprzeczne, silnie wybarwione, tworzące równoległe linie),
- Totalis (białe plamy obejmują całą płytkę paznokcia),
- Partalis (zmiany pojawiają się tylko w wyraźnie odgraniczonej części paznokcia).
Diagnostyka i leczenie
Lekarz wykonuje badanie fizykalne paznokci, zleca morfologię krwi, oznacza poziom witamin i minerałów. Niekiedy konieczne okazuje się badanie mikrobiologiczne zeskrobin z płytki paznokcia. Medycy często korzystają z dermoskopii (badania z wykorzystaniem lupy, ukazujące zmiany w 10 – 20 powiększeniu).
Jeśli nieestetyczne plamki są wynikiem urazów mechanicznych, znikają samoistnie po upływie około dwóch tygodni (wraz z wzrostem nowego paznokcia). Przy alergiach, które wywołują taki objaw, należy zmienić stosowane kosmetyki albo zaprzestać kontaktu z innymi produktami drażniącymi.
Przy diagnozie grzybicy stosowane są miejscowo maści ze sterydami oraz antybiotykami. Przy niedoborach żywieniowych wprowadza się odpowiednio dopasowaną suplementację. Ponadto ważna jest dobrze zbilansowana, bogata w minerały i witaminy dieta. Wspomagająco przepisywana jest biotyna. To jedna z witamin z grupy B. Jednym z najważniejszych minerałów w suplementacji jest też cynk.
Domowe sposoby
Czy wiedziałeś, że główny budulec paznokci stanowi keratyna? Jeśli chcesz pozbyć się białych plamek i przebarwień na płytce, wprowadź do diety właściwą ilość białka (mięsa, ryb, orzechów i nasion).
Skuteczne w walce z przebarwieniami jest odpowiednie nawilżenie i pielęgnacja. Olejowanie paznokci przyspiesza proces leczenia. Należy unikać kremów do rąk ze składnikami sztucznego pochodzenia. Podczas zauważenia objawów zaleca się wstrzymanie wykonywania manicure hybrydowego oraz żelowego, a także pokrywanie płytki paznokcia lakierami.
FAQ – najczęstsze pytania o białe plamki na paznokciach
- Czy plamki są groźne?
Nie, nieestetyczne plamki nie są zagrożeniem dla zdrowia czy życia. Niekiedy potrafią samoistnie ustąpić.
- Czy zatrucie pokarmowe może być przyczyną zmian na płytce?
Tak, ale zmiany wystąpią dopiero kilku tygodniach od zatrucia. Zmiany są efektem stresu.
- Czy zmiany są zakaźne?
Nie, leukonychia nie jest zaraźliwa.
- Czy suplementy zawsze są wskazane?
Nie. Suplementacja zalecana jest tylko, gdy występują w badaniach dniu niskie ilości minerałów albo witamin.
Bibliografia:
- Kozłowska, E., & Świderski, M. (2018). Choroby skóry i błon śluzowych (wyd. 3). Wydawnictwo Lekarskie PZWL.,
- Wiatr, M., & Kamińska, A. (2015). Paznokcie – diagnostyka w dermatologii (wyd. 1). Wydawnictwo Czelej.,
- World Health Organization. (2014). Nutrition for Health and Development: A Global Agenda for Action.